تبلیغات
هوشنگ متولی جویباری - گذری بر ایام البیض ماه رجب
 
هوشنگ متولی جویباری
مازنده به آنیم که آرام نگیریم موجیم که آسودگی ماعدم ماست من این وبلاگو واسه ترویج حقیقت دین درست کرده ام امیدوارم گامی موثرباشد
درباره وبلاگ
مطالب اخیر
نظرسنجی
نظر بدهید....









 رحمت رجبیه در جریان است و حالا خدا بندگانش را به ایستگاه روزهای روشن و سپیدش رسانده است.


روزهایی که زلال رحمت خداوندی، خروشان تر از همیشه در جریان است و اهل شوق دلهای زنگار گرفته از غفلت و عصیان را در این جاری بی پایان شستشو می دهند.


این روزها روح و جان اهالی عبودیت به برکت ریزش همواره الطاف خدواندگار مهربان مالامال از رغبت و ذکر است.


معتکف شدن در خانه خدا فرصتی است برای سپید شدن و صیقل یافتن, مهلتی برای قرار گرفتن در معرض نفحات الهی.


باشد تا در این ایستگاه رحمانی ، حلاوت عبادت و شهد انسانیت را درک کنیم و برای یک زندگی سپید و زلال مهیا شویم بعونک یا الله...


هرگز نمی توان ارزش همه زمانها را برابر دانست، چنان که نمی توان همه مکانها را برابر شمرد. برخی زمانها و مکانها ارزشی والا دارند. ماه رجب ارزشمند است، ماه سلوک و زدودن زنگارهای شیطانی از آیینه دل است؛ ماه ولایت و برافروختن چراغ معرفت در شبستان وجود است؛ ماه رجب گاهِ اعتکاف است. در این ماه، که هنگامه تحول است، عاکفان کوی دوست، با حضور در صحن و سرای دوست، پله های سلوک را پیموده و پله پله به خدا نزدیکتر می شوند.


آری؛ زمان اعتکاف است. خالق مهربان قرب خلایق می طلبد. در فکر پرورش روح و روان انسان است و مقررات دینی را تشریع می کند. تنوع عبادات به دلیل نیازهای گوناگون انسانی است، هر عبادتی جوابگوی نیازی از اوست. نماز، زنگار غفلت از روان می زداید و صیقل روح و روان است. در روزه، پالایشگاه خلوص و نردبان صعود است. روزه دار پرواز در آسمان عبادت و عبودیت را می آزماید و آیینه قلبش را نورستان خدایی می کند. حج، شرکت در آزمون الهی و قطع تعلقات و دلبستگی دنیوی است. عبادات مالی؛ چون خمس و زکات و صدقات، دمیدن روح ایثار و گذشت در وجود آدمی است. اما اعتکاف، آمیزه ای از چند عبادت با فضیلت است.


روزه که خود عبادتی ارزشمند است شرط اعتکاف است. حضور در مسجد و خواندن نماز هم شرط آن است. عاکف سه روز در مسجد جامع مقیم می گردد و جز برای ضروریات، کوی دوست را ترک نمی گوید. خود را از حلال باز می دارد تا با تمرین بندگی، جهاد با نفس را بیازماید. اعتکاف عهد مودّت و میثاق مجدد با پروردگار است.


تاریخچه اعتكاف
اعتکاف در قبل از اسلام در بین ادیان الهی وجود داشته و اسلام نیز حکم آنرا تنفیذ کرده است. با نگاهی به آیات قرآن کریم که ارزشمندترین و متقن ترین صُحُف تاریخ بشریت می‏باشد در می‏یابیم که اعتکاف در بین پیامبران و ادیان الهی جایگاه ویژه‏ای داشته است.


حضرت باریتعالی در قرآن کریم خطاب به حضرت ابراهیم و اسماعیل فرمان می‏دهد که: «و (به خاطر بیاورید) هنگامی که خانه کعبه را محل بازگشت و مرکز امن و امان برای مردم قرار دادیم و (برای تجدید خاطره،) از مقام ابراهیم، عبادتگاهی برای خود انتخاب کنید و ما به ابراهیم و اسماعیل امر کردیم که: خانه مرا برای طواف کنندگان و مجاوران و رکوع کنندگان و سجده کنندگان، پاک و پاکیزه کنید.»


«از این آیه می‏توان چنین استنباط نمود که در شریعت حضرت ابراهیم (ع)، عبادتی به نام اعتکاف یا با نامی به همین معنی وجود داشته است و خداوند متعال در ضمن این آیه می‏فرماید: «ما ابراهیم و اسماعیل را مأمور کردیم تا خانه کعبه را برای معتکفان پاکیزه وآماده سازند». شاید بتوان نزدیکترین نوع اعتکاف را به اعتکافی که در شریعت اسلامی وجود دارد همین اعتکاف دانست چرا که در خانه خدا یعنی مسجد برگزار می‏شده است.


در دوران جاهلیّت و پیش از بعثت حضرت رسول اکرم (ص) گروهی از مردم حجاز از جمله پیامبر اکرم (ص) و اجداد بزرگوارشان به دین حنیف ملتزم بودند. آنها نیز گاهی در کوه ها و غارها به تحنّت و عبادت خداوند یکتا می‏پرداختند و اعتکاف به عنوان یک عمل عبادی، رایج بود. و حضرت محمد (ص) که هنوز مبعوث به رسالت نشده بودند هر سال چند ماه را در غار حرا اعتکاف می کردند. ولی اعتکاف در اسلام با احکام و شرایط جدید، توسط شخص پیامبر اکرم (ص) عملاً ترویج شد.


اعمال اعتكاف
آنچه اعتکاف را از عبادات دیگر متمایز و آن را در زمره عباداتی چوم حج و عمره قرار می دهد، بهره گیری اعتکاف از اجتماع چند عبادت است. بنابراین پرداختن به موضوع آن، بدون بررسی اجمالی این عبادات میسر نمی گردد. این عبادات عبارت اند از:


روزه
پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) در این باره می فرماید: «لا اعتِکافَ الّا بِصَومٍ»(1) امام صادق (علیه السّلام) نیز می فرماید: «لا اعتِکافَ الاّ بِصومٍ وَ فی المِصرِ الذّی انتَ فِیه»(2)؛ هیچ اعتکافی صحیح نیست مگر اینکه به همراه روزه باشد و در شهری که در آن هستید صورت بپذیرد.


بنابراین از اعمال مهم اعتکاف، روزه گرفتن در ایام اعتکاف است.


نماز
از دیگر اعمال اعتکاف اقامه نماز است. حضرت علی (علیه السّلام) در این باره می فرماید: «یلزَمُ المُعتَکَفَ المَسجِدَ وَ یلزَمُ ذکرَ اللهِ وَ التَلاوَةِ وَ الصّلاةِ ...»(3) بر معتکف لازم است در مسجد بماند و به ذکر خداوند و تلاوت کتاب و نماز مشغول گردد.


اصولاً از چند منظر می توان به نماز در حال اعتکاف نگریست:


الف) نمازهای جماعت:
با توجه به تداوم حضور جمعی در مسجد اقامه نماز جماعت در اوقات پنجگانه از بهترین عبادات برای معتکف به شمار می رود. پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) درباره جایگاه نماز جماعت، می فرماید: «صَلاةُ الرَجُلِ فی جَماعَةٍ خَیرٌ مِن صَلاتِهِ فی بَیتِهِ اَربَعینَ سَنَهٍ»(4) نماز انسان به صورت جماعت بهتر از نمازی است که در خانه خود به مدت چهل سال می خواند.


ب ) نماز شب:
نماز شب از برجسته ترین و با فضیلت ترین عبادات در اسلام است، در آیات و روایات تأکید فراوانی روی این عمل صورت گرفته تا آنجا که خداوند نماز شب را بر بنده محبوبش حضرت محمد (صلّی الله علیه و آله و سلّم) واجب ساخته و چنین می فرماید: «وَ مِنَ اللّیلِ فَتَهَجّد بِهِ نافِلَةً لَکَ عَسی أَن یبعَثَکَ رَبُّک مَقاماً مَحموُداً»؛ قسمی از شب را به نماز بایست؛ خدای تو، دوست دارد که تو را به مقام محمد برساند (اسراء 79).


ج) نوافل یومیه (نمازهای مستحبی روزانه):
نمازهای مستحبی روزانه به جهت اشتغال به امور روزمره، از انسان فوت می شود. در حالی که به انجام آن بسیار سفارش شده است. امام کاظم (علیه السّلام) می گویند: «صلاةُ النَوافِلِ قُربانُ کلّ مؤمنٍ»(5) و انسان معتکف در سایه دوری از کارهای روزمره، فرصتی می یابد تا زلال جان را در دریای رحمت الهی شستشو داده و از فیوض آن بهره مند گردد.


د) نوافل مخصوص:
چون بهترین اوقات اعتکاف در ماه رجب است. معمولاً معتکف از انجام نمازهای مستحبی در این ایام غافل نمی شود و در این میان شب نیمه ماه رجب، دستورات ویژه ای دارند که عمل به آنها برای معتکف شیرین و جذاب است. معتکف در روز و شب به دعا دل می بندد. قرآن در این باره می گوید: «وَ قالَ رَبَّکُم اَدعُونی اَستَجِب لَکُم اِنّ الذّینَ یستَکبِرونَ عَن عِبادَتی سَیدخُلونَ جَهَنّمَ داخِرین»؛ و پروردگارتان گفت: مرا بخوانید تا اجابت کنم شما را و آنان که از عبادت من روی برگردانند و تکبر بورزند، به زودی داخل جهنم خواهند شد (غافر60).


ادعیه
ادعیه ایام اعتکاف را از چند موضع می توان به نظاره نشست:


الف) ادعیه مخصوص ایام البیض:
از مهمترین دعاها در این ایام، دعای اُمِ داوود است. این دعا از حیث محتوا دارای دو بخش عمده می باشد: بخش اول، عبارت از فرازهایی است که در آنها عقاید اسلامی مانند توحید، صفات خدا، نبوت رسول اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم)، نبوت پیامبران سلف (علیهم السلام) و وجود و عظمت مقام ملائک بیان می شود و بخش دوم دعا، عرفان ناب شیعی است که از دهان مبارک رئیس مذهب شیعه تراوش نموده است. در این فرازها، دعای ام داوود شباهتهای زیادی به دعای جوشن کبیر پیدا می کند و همه چیز هستی را متعلق به خداوند دانسته و از برای انسان جز تعلقی و ربطی به وجود خداوند، چیز دیگری قائل نمی شود. یعنی؛ همان مسأله فقر و غنای وجودی در عرفان اسلامی.این دعا دارای آداب مخصوصی است ازجمله باید دعاکننده روزه دار باشد.


ب) قرائت قرآن کریم:
از دیگر اعمال اعتکاف، قرائت قرآن کریم می باشد. درباره اهمیت تلاوت قرآن مجید پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) می گویند: «ای سلمان: هنگامی که مؤمن قرآن تلاوت می کند، خداوند درهای رحمت را به سوی او می گشاید ...»


ج ) توبه و استغفار:
آخرین عمل از اعمال اعتکاف که حا دارد به آن پرداخته شود، توبه و استغفار است. قرآن کریم می گوید: «یا اَیهّا الذّینَ آمَنُوا تُوبوُا اِلَی اللهِ توبَةً نَصوحاً»؛ ای کسانی که ایمان آورده اید به سوی خدا توبه کنید، توبه ایی که بعد از آن به گناه باز نگردید (تحریم8). «غافِرُ الذَنبِ وَ قابِلُ التَوبِ شَدیدُ العِقاب.» (مؤمن:3) خداوند بخشاینده گناه و پذیرنده توبه و کیفر دهنده ای سخت است.

-----------------------------
پی نوشت:
1. وسائل الشیعة آل البیت ج 10 ص 541
2. همان : به نقل از منتهی ولی در معتبر عبارت «فی مسجدالمصر الذی انت فیه» آمده است.
3. دعائم الاسلام، ج 1، ص 206. بخشى از روایت فوق در مستدرك الوسائل، ج 7، ص 567 نیز آمده است.
4. مستدرك الوسائل، ج 1، ص 488.
5. ثواب الأعمال، ص 48



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
شنبه هجدهم شهریور 1396 ساعت 14 و 09 دقیقه و 22 ثانیه
I know this if off topic but I'm looking into starting my own weblog and was wondering what all is required
to get set up? I'm assuming having a blog like yours would cost a pretty penny?
I'm not very web smart so I'm not 100% positive. Any recommendations or advice would
be greatly appreciated. Thanks
یکشنبه هشتم مرداد 1396 ساعت 23 و 33 دقیقه و 40 ثانیه
I was recommended this web site by my cousin. I'm not
sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about
my trouble. You are amazing! Thanks!
جمعه ششم مرداد 1396 ساعت 18 و 23 دقیقه و 05 ثانیه
I've been surfing online greater than three hours these days, yet I by no means found any
fascinating article like yours. It's beautiful worth sufficient
for me. In my opinion, if all web owners and bloggers made excellent
content as you did, the internet will be a lot more
useful than ever before.
سه شنبه بیست و نهم فروردین 1396 ساعت 22 و 28 دقیقه و 52 ثانیه
each time i used to read smaller articles that
also clear their motive, and that is also happening with this article which I am reading here.
جمعه هجدهم فروردین 1396 ساعت 11 و 42 دقیقه و 08 ثانیه
Wow that was odd. I just wrote an extremely long comment but
after I clicked submit my comment didn't appear. Grrrr...
well I'm not writing all that over again. Regardless, just wanted to say wonderful blog!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی