تبلیغات
هوشنگ متولی جویباری - نظام بانکی بدون ربا
 
هوشنگ متولی جویباری
مازنده به آنیم که آرام نگیریم موجیم که آسودگی ماعدم ماست من این وبلاگو واسه ترویج حقیقت دین درست کرده ام امیدوارم گامی موثرباشد
درباره وبلاگ
مطالب اخیر
نظرسنجی
نظر بدهید....





نظام بانکی بدون ربا

برداشت های غلط سیستم بانکی!

اگر بانک وامى را براى کسى که مى‌خواهد خانه‌اش را تعمیر کند اختصاص داده، شخص دریافت کننده اگر قصد تعمیر منزل را ندارد از همان ابتداء حق گرفتن چنین مبلغى را نداشته و مالک آن نمى‌شود. و از تسهیلات بانكى باید در همان جهتى كه تعیین شده استفاده كنند و در غیر آن جایز نیست. (آیة الله خامنه ای دام ظله)


بانکداری اسلامی

بانکداری یا فعالیّت بانکی است که مطابق قوانین دین اسلام (فقه اسلام) است و کاربرد عملی آن در توسعهء اقتصاد اسلامی است. فقه اسلامی، اجازه نمی‌دهد که برای دریافت وام، بهره‌ای (به شرطی که از پیش تعیین شده باشد) پرداخت شود (در اصطلاح فقهی به آن ربا می‌گویند.). همچنین از نظر دین اسلام، سرمایه گذاری در تجارتی که فراهم کنندهء سود یا خدمتی باشد ولی با قوانین اسلام ناسازگار باشد نیز ممنوع (حرام) است. بانک داری طبق قوانین اسلام می‌تواند حالات متفاوت داشته باشد. اهل تشیع و اهل تسنن میتوانند شرایط و قوانین کاملاً متفاوتی را برای بانک ها وضع کنند.

 

نظام بانکی بدون ربا

بر این اساس که در فقه اسلامی دریافت پول اضافی از وام‌گیرنده ربا و حرام است، مجلس شورای اسلامی ایران در سال 1362 قانونی را با عنوان قانون عملیات بانکی بدون ربا تصویب کرد که از سال 1363 اجرایی شد. بر طبق این قانون بانک‌های جمهوری اسلامی در برابر تسهیلاتی که به مشتریانشان می‌دهند حق دریافت مبلغ نقدی یا جنسی که از قبل تعیین شده باشد ندارند و اعطای تسهیلات بانکی از راه یازده عقد اسلامی مجاز انجام می‌شود. این عقود مجاز عبارتند از:

 1.قرض‌الحسنه

 2.مضاربه

 3.مشارکت مدنی: در این قرار بازرگانی دو چند شخص حقیقی یا حقوقی (مانند بانک) به منظور ایجاد سود، سرمایه‌های نقدی یا جنسی خود را به شکل مشاع در هم می‌آمیزند.

 4.مشارکت حقوقی: در این قرارداد بانک برای شریک‌شدن در سود شرکت‌ها، سرمایهء شرکت‌های سهامی جدید را تأمین می‌کند یا قسمتی از سهام شرکت‌های سهامی موجود را می‌خرد.

 5.فروش اقساطی: بانک به درخواست کتبی مشتری، ماشین‌آلات یا تأسیساتی که عمر مفیدشان بیش از یک سال باشد را خریداری می‌کند و به صورت قسطی به او می‌فروشد.

 6.معاملات سَلَف: به پیش‌خرید محصولات آیندهء بنگاه‌های تولیدی توسط بانک می‌گویند

 7.اجاره به شرط تملیک: بانک مورد اجاره را تهیه می‌کند و در اختیار مشتری قرار می‌دهد و در صورت عمل به تعهدات از جانب مشتری، در پایان مدت اجاره مشتری مالک عین مال مورد نظر خواهد شد.

 8.جعاله: به تعهد کارفرما به پرداخت اجرت معین در مقابل عمل مشخص کارگزار گفته می‌شود.

 9.مزارعه

 10.مساقات

 11.خرید دین: قرارداری که بانک‌ها طبق آن می‌توانند اسناد و اوراق تجاری متعلق به واحدهای تولیدی، خدماتی یا بازرگانی را تنزیل کنند.

در ادامه این نوشتار به طرح چند پرسش و پاسخ در این مورد می پردازیم:

سوال: اگر در جهت اصلاح سیستم بانکی پیشنهاد گردد که بانکی تاسیس گردد که تنها از مردم قرض الحسنه سپرده قبول نماید.تنها قرض الحسنه وام پرداخت نماید واگر بانک به عنوان جایزه، افراد قرض داده را در اولویت دریافت وام قرار دهد آیا این پیشنهاد اشکال شرعی دارد و آیا این اولویت حکم ربا را دارد یا خیر؟

مقام معظم رهبری در این باره فرموده اند )توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏2، ص: 405. س 1786( :" اگر دادن پول به صندوق به این عنوان باشد که آن پول براى مدّتى نزد صندوق به صورت قرض بماند، به این شرط که صندوق هم بعد از آن مدّت، وامى در اختیار او قرار دهد و یا وام دادن صندوق مشروط به این شرط باشد که او قبلًا مبلغى را در صندوق گذاشته باشد، این شرط در حکم ربا بوده و شرعاً حرام و باطل است، ولى اصل قرض نسبت به هر دو طرف صحیح مى‏باشد."

و همچنین است اگر بانک برای دادن وام و قرض، دادن یک مبلغ زیادی را شرط کند، البته این زیاده اعم است از زیاده عینی یا حکمی. زیاده حکمی آن است که مثلا قرض دهنده شرط کند که در قبال این قرض، مثلا مقروض یک روز برای او کار کند و....

بنابر این پیشنهاد مذکور بر فرض مطابقت با موارد فوق خالی از اشکال خواهد بود.

 

سئوال: اگر شخصی در سابق بهره‌ی بانكی حساب پس انداز را دریافت و در آن تصرف كرده است و الآن مقدار آن را نمی‌داند، تكلیف شرعی او فعلاً چیست؟

جواب: در صورتی كه تصرف به استناد تقلید صحیح نبوده است، مقدار آن را ضامن است و باید از طرف مالك واقعی به فقرا صدقه بدهد و در صورت جهل به مقدار، اگر قدر متیقن را به فقرا صدقه بدهد كفایت می‌كند. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره)، ج2، ص142 ، س163)

 

سئوال: اگر صندوق قرض الحسنه برای وام گیرنده و معرف و ضامن شرائطی مانند افتتاح حساب یا مسدود كردن مبلغی وجه نقد تا مدتی معین، قرار دهد كه پس از انقضاء مدت، وام بیشتر با مدت زیادتر به وام گیرنده بدهد حكم شرعی اینگونه شرایط چیست؟

جواب: زیادی حكمی، ربا است و جایز نیست. گرچه اصل قرضی كه داده شده و قرض بیشتری كه بعداً داده می‌شود صحیح است. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره)، ج2، ص295 ، س36)

 

سئوال: اگر هزار تومان پول را با یك بسته مثلاً كبریت به مدت یك سال به 1300 تومان بفروشیم معامله صحیح است؟

جواب: خیر ـ باطل است. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره)، ج2، ص138 ، س154)

 

سئوال: اشخاصی مۆسساتی برای دلالی در معاملات ربوی تأسیس می‌كنند و از مراجعین مضطر جهت این دلالی وجوهی را دریافت می‌كنند این وجوه از نظر شرعی حرام است؟ و اگر حرام است توسط حاكم شرع قابل استرداد است؟

جواب: دلالی ربا مانند خود ربا حرام است و پولی كه دلال گرفته ضامن است و باید به صاحبش برگرداند. همان طور كه پولی را كه شخص رباخوار می‌گیرد ضامن است و باید به صاحبش برگرداند. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره)، ج2، ص140، س160)

 

چند استفتاء از آیة الله خامنه ای دام ظله:

سوال: صاحب حساب جارى بانكى در صورتى كه در حساب او موجودى كافى باشد، مى‌تواند از حساب خود برداشت كند. البته، بانك حتى اگر در حساب، اعتبارى نباشد نیز اجازه مى‌دهد صاحب حساب مقدار خاصى از حساب برداشت كند این مسأله با اطمینان به مشترى انجام مى‌شود (جلب توجه مشترى). بانك نیز بر مقدار برداشت شده (بهره) سود وارد مى‌كند [بر حسب مدت]. این مسأله را اضافه برداشت مى‌گویند.

آیا در این حالت برداشت بیشتر از حساب جایز است؟ در چه حالتى جایز است؟

جواب) اگر این كار در قالب یكى از عقود اسلامى باشد اشكال ندارد ولى اگر به قصد اقتراض از بانك با بناى پرداخت بهره باشد ربوى و حرام است.

 

سوال: من از کارت دستگاه خودپرداز بانک استفاده مى‌کنم، که گاه (بدون اینکه پولى در حسابم باشد) از پول اعتبارى کارت خرج مى‌کنم ولى باید یک درصدى اضافه بها به صورت ماهانه، نسبت به آن مقدار پولى که از کارت استفاده کرده‌ام بپردازم. اگر این بهره حساب مى‌شود، کفاره این گناه چیست و چگونه مى‌توانم خود و خانواده‌ام را از این گناه در آینده خلاص کنم، چرا که باید در طى بیست ماه آینده این پول اعتبارى را با اضافه بها پس بدهم.

جواب) اگر با استفاده از کارت اعتبارى پول را به عنوان قرض دریافت کرده‌اید که بعداً با بهره بپردازید، اصل قرض صحیح است و پول قرضى حلال است، ولى درصد اضافه، اگر بابت كارمزد نباشد ربا و حرام است و شما شرعاً بدهکار آن نیستید اگرچه بانک خواه و ناخواه از شما خواهد گرفت.

 

سوال: در صورتى كه گیرنده وام قصد مصرف آن در مورد قرارداد را ـ كه تعمیر خانه است ـ نداشته باشد، حكم وضعى و تكلیفى آن را بیان فرمایید؟

جواب) اگر بانک وامى را براى کسى که مى‌خواهد خانه‌اش را تعمیر کند اختصاص داده، شخص دریافت کننده اگر قصد تعمیر منزل را ندارد از همان ابتداء حق گرفتن چنین مبلغى را نداشته و مالک آن نمى‌شود. و از تسهیلات بانكى باید در همان جهتى كه تعیین شده استفاده كنند و در غیر آن جایز نیست.

 



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
جمعه سی ام تیر 1396 ساعت 07 و 43 دقیقه و 16 ثانیه
What i don't realize is in reality how you're not really much more neatly-appreciated than you
may be now. You are very intelligent. You know therefore significantly in relation to this matter, produced me for my part
imagine it from numerous various angles. Its like men and women don't seem to be involved
unless it is one thing to accomplish with
Woman gaga! Your personal stuffs nice. Always
deal with it up!
جمعه هشتم اردیبهشت 1396 ساعت 01 و 51 دقیقه و 01 ثانیه
Hi there! Do you use Twitter? I'd like to follow you if that would be okay.
I'm definitely enjoying your blog and look forward to new updates.
دوشنبه چهارم اردیبهشت 1396 ساعت 07 و 17 دقیقه و 46 ثانیه
Have you ever thought about including a little bit more than just
your articles? I mean, what you say is important and
all. However think about if you added some great photos or videos to give your posts more, "pop"!
Your content is excellent but with images and
video clips, this site could definitely be one of the most beneficial in its niche.
Fantastic blog!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی