تبلیغات
هوشنگ متولی جویباری - آیا مساله تورم در شرع ملاحظه شده است؟
 
هوشنگ متولی جویباری
مازنده به آنیم که آرام نگیریم موجیم که آسودگی ماعدم ماست من این وبلاگو واسه ترویج حقیقت دین درست کرده ام امیدوارم گامی موثرباشد
درباره وبلاگ
مطالب اخیر
نظرسنجی
نظر بدهید....






حضرت آیت الله جوادی آملی: ما هیچ مشکلی در مملکت نداریم مگر اینکه انسان را نشناختیمبه گزارش شفقنا، آیت‌الله جوادی آملی در آغاز سلسله جلسات درس خارج فقه خود با موضوع «بیع صرف» روز شنبه، 4 بهمن ماه، اظهار کرد: در جلسه گذشته بیان شد که مرحوم صاحب جواهر به مسائل ده گانه صاحب شرایع یک مساله اضافه کرده است. این مساله دارای فروع متعددی بود. فرع اول در مورد تصارف در ذمه بود یعنی بیع صرفی در ذمه. باید توجه داشت که ذمه با نسیه فرق دارد بیع در ذمه مصداق نقد است، نسیه یعنی اینکه طلبکار حق مطالبه ندارد مگر با رسیدن سر رسید اما ذمه یعنی آنچه که باید الان پرداخته شود و این در قبال عین است یعنی آنچه قرار است پرداخته شود نقداً گاهی عین خارجی است و گاهی در ذمه است. اگر عین خارجی بود که تعین معامله با همان است و باید همان پرداخت شود اما اگر در ذمه بود ثمن یا مثمن متعین نبوده است و مثلاً اگر ثمن یا مثمن یک دینار بود در صورتی که این یک دینار در معامله به صورت عین خارجی متعین شد باید همان پرداخت شود اما اگر در ذمه بود به طور مطلق یک دینار باید پرداخت شود این یک دینار متعین نشده است.

وی ادامه داد: حال با این توضیح فرع اول این است که معامله ده درهم در ذمه و یک دینار در ذمه تصارف یا بیع صرفی در ذمه است یا اینکه تهاتر قهری یا وفای به دین است. یعنی کسی مثلاً ده درهم به شخص دیگری بدهکار است و همان شخص یک دینار به او بدهکار است و این دو بخواهند این دو ذمه را در صورتی که موعد هر دو فرا رسیده باشد با هم معامله کنند. عده‌ای گفته‌اند این تصارف ذمم است و عده‌ای این را تهاتر قهری دانسته‌اند و مرحوم صاحب جواهر نیز قول تهاتر قهری را تقویت می‌کند. ایشان معتقد است بیع عنوانی است که باید قصد شود احکام مخصوصی دارد و این معامله احکام مخصوص آن وجود ندارد چرا که در اینجا اولاً قصدی صورت نگرفته است، دوما ایجاب و قبول یا نقل و انتقالی صورت نگرفته است و علاوه بر این ثمن و مثمن این معامله مشخص نیست. بنابراین این یک تهاتر قهری است، این وفای به عهد است آن هم وفای قهری نه از نوع تجارت. حتی اگر بر اساس روایت عبید ابن زاره تصارف بودن فرع اول ثابت شود باز هم فرع دوم که دو طرف ذمه همجنس باشند مانند اینکه یکی ده دینار به دیگری بدهکار باشد و دیگری نیز ده‌ دینار بدهکار باشد قطعاً تهاتر قهری است چرا در اینجا نه قصد بیع است و نه ثمن و مثمن مشخص است. علاوه بر این تهاتر قهری یعنی سقوط ذمه در احکام وضعی راه دارد چنانچه ثبوت قهری ذمه نیز در احکام وضعی راه دارد. یعنی اگر کسی اشتباهاً، خطائا مال کسی دیگری را تلف کند اگر چه حکم تکلیفی آن ثابت نیست حکم وضعی آن ثابت است یعنی اتلاف کننده ضامن مال غیر است و در سقوط آن نیز همین مساله مطرح است یعنی اگر همان فردی که مالش اتلاف شده است مال اتلاف کننده را اشتباهاً یا خطائا تلف کرد اگر یکی باشند یا قیمت هر دو مال یکی باشد ذمه ساقط می‌شود. البته ممکن است برخی با استناد به اطلاق روایت عبیده بن زاره با ترک استفصال تصارف را در اینجا اثبات کنند که این مساله راه ندارد.

آیت‌الله جوادی آملی اظهار کرد: برای تحلیل این مساله باید روایت عبیده را مورد بررسی قرار دهیم در متن روایت آمده است که «قال عبید بن زرارة سألت أبا عبد الله علیه السلام عن الرجل یكون له على الصیرفی ماءة دینار، ویكون للصیرفی عنده ألف درهم فیقاطعه علیها، قال: لا بأس» در جواهر بیان شده است که بر اساس ترک استفصال می‌توان اطلاق را در این روایت جاری کرد که در این صورت اطلاق روایت شامل فرع دوم نیز بشود. اما به نظر می‌رسد که ترک استفصال در اینجا جاری نیست چون معنای ترک استفصال این است که زمانی که سؤال سائل مطلق باشد و امام نیز بر اساس سؤال سائل ترک تفصیل در پاسخ کند یعنی اقسام مختلف مساله را مطرح و تفریق نکند و به صورت مطلق جواب دهد در این صورت می‌توان از ترک استفصال امام (ع) عموم یا اطلاق فهمید. این در حالی است که همانطور که مشاهده می‌شود در روایت عبیده بن زاره سؤال مطلق نیست و چون سؤال مطلق نیست پس ترک استفصال امام (ع) نیز نمی‌تواند مطرح باشد و شامل همجنس یعنی فرع دوم نمی‌شود و نهایت چیزی که از این روایت می‌توان فهمید اثبات تصارف در مختلف الجنس و فرع اول است.

وی افزود: روایتی دیگری در این موضوع در باب سوم از ابواب صرف کتاب وسایل الشیعه جلد 17 ص 172 در روایت صحیحی آمده است «محمد بن الحسن بإسناده عن الحسین بن سعید، عن صفوان، عن ابن مسكان، عن الحلبی، وابن أبی عمیر وحماد، عن الحلبی قال: سألت أبا عبدالله (علیه السلام) عن الرجل یكون لی علیه دنانیر؟ فقال: لا بأس بأن یأخذ بثمنها دراهم» به نظر می‌رسد این روایت که در این باب مطرح شده است از سنخ وفای به عهد است. در روایت دوم این باب آمده است که «وعنه، عن فضالة، عن أبان، عن الحلبی، عن أبی عبدالله (علیه السلام) فی الرجل یكون له الدین دراهم معلومة إلى أجل فجاء الاجل ولیس عند الذی حل علیه دراهم، فقال له: خذ منی دنانیر بصرف الیوم، قال: لا بأس به» این روایت نیز مانند روایت قبل است فقط عکس آن است بنابراین مانند روایت قبل امام لا بأس را در مقام وفای به عهد گفته است یعنی اینکه در مقام وفای به عهد اشکالی ندارد به جای دراهمی که بر عهده فرد است دینار به ارزش همان دراهم پرداخت کند.

استاد مطرح حوزه علمیه قم بیان کرد: در روایت پنجم این باب آمده است که «وبإسناده عن الحسن بن محمد بن سماعة، عن صالح بن خالد وعبیس بن هشام، عن ثابت بن شریح، عن زیاد بن أبی غیاث، عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: سألته عن رجل كان علیه دین دراهم معلومة فجاء الاجل ولیس عنده دراهم ولیس عنده غیر دنانیر، فیقول لغریمه: خذ منی دنانیر بصرف الیوم؟ قال: لا بأس.» این روایت نیز مانند روایت قبلی از نوع توسعه در دین و وفای به عهد است نه اینکه بخواهد یک معامله جدید صرفی باشد. روایت دیگر که روایت باب نهم از ابواب صرف است در موضوع تصارف است چه با عین، چه با ذمه، در روایت دوم این باب آمده است «وعن أبی علی الاشعری، عن محمد بن عبد الجبار، عن صفوان، عن إسحاق بن عمار قال: سألت أبا إبراهیم (علیه السلام) عن الرجل یكون لی علیه المال فیقبضنی بعضاً دنانیر وبعضا دراهم، فإذا جاء یحاسبنی لیوفینی یكون قد تغیر سعر الدنانیر، أی السعرین أحسب له، الذی كان یوم أعطانی الدنانیر أو سعر یومی الذی أحاسبه؟ فقال: سعر یوم أعطاك الدنانیر، لانك حبست منفعت‌ها عنه» در این روایت شخصی از امام می‌پرسد من از کسی مقداری مال طلب دارم و قرار است او این بدهکاری را در یک ماه تسویه کند، این شخص بدهکار به طور متناوب گاهی درهم و گاهی دینار برای پرداخت قرضی می‌دهد تا اینکه آخر ماه برسد و حساب و کتاب کنیم، حال در زمان حساب کردن و فرا رسیدن موعد این قرض تحولی در قیمت درهم و دینار ایجاد می‌شود حال آیا باید قیمت زمان دریافت درهم و دینار را محاسبه کنم یا قیمت زمان سر رسید قرض را؟ امام (ع) در پاسخ می‌فرماید قیمت زمان دریافت را چرا که شما در طول آن زمان بهره و منفعت مال را برده‌ای. این می‌تواند یک اصل کلی در جریان بانک‌ها و اقتصاد باشد اما نه به این معنا که چون تورم لست اگر کسی به صورت سهوی یک روز یا دو روز بر اثر اینکه در ترافیک گیر کرده بود یا مریض بود از او جریمه دیر کرد دریافت کنند چرا که این ربای محض است. روایت سوم این باب این است «وبإسناده عن الحسین بن سعید، عن فضالة، عن أبان، عن إسحاق بن عمار قال: قلت لابی إبراهیم (علیه السلام): الرجل یكون له على الرجل الدنانیر فیأخذ منه دراهم، ثم یتغیر السعر، قال: فهی له على السعر الذی أخذها یومئذ، وإن أخذ دنانیر ولیس له دراهم عنده فدنانیره علیه یأخذها برؤوسها متى شاء«

وی اضافه کرد: به نظر می‌رسد با این روایات می‌توانیم مساله مهریه‌هایی که سال‌های قبل مشخص شده‌اند را مشخص کنیم چرا که کسی که مثلاً 50 سال قبل مهریه‌ای مشخص کرده است آن شخص مال را مهریه نکرده است بلکه ارزش مالیت را مهریه کرده است مثلاً اگر 100 تومن را مهر کرده بود و با آن صد تومن مثلاً فلان چیزها را می‌شد خرید حالا که می‌خواهد مهریه را دریافت کند باید معادل همان 100 تومن مهریه بگیرد نه اینکه همان صد تومن را مهریه بگیرد. این همان تورم و در نظر گرفتن تورم در تجارت و معاملات است و بنای عقلا هم همینطور است و همین بنای عقلا مهم است چرا که این‌ها تعبدی نیست بلکه اصل بنای عقلاست و تأیید شرع.



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
دوشنبه بیست و هفتم شهریور 1396 ساعت 08 و 48 دقیقه و 03 ثانیه
Hey there! I realize this is sort of off-topic
however I had to ask. Does running a well-established blog like yours require
a massive amount work? I am completely new to running a blog but I do write
in my diary on a daily basis. I'd like to start a blog so I can share my own experience and feelings online.
Please let me know if you have any kind of recommendations or
tips for new aspiring blog owners. Appreciate it!
جمعه بیست و چهارم شهریور 1396 ساعت 00 و 10 دقیقه و 03 ثانیه
Valuable info. Lucky me I discovered your site by accident, and I am surprised
why this coincidence did not happened in advance!
I bookmarked it.
یکشنبه هشتم مرداد 1396 ساعت 22 و 30 دقیقه و 23 ثانیه
Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter
updates. I've been looking for a plug-in like this for quite some time
and was hoping maybe you would have some experience with something like this.
Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.
جمعه ششم مرداد 1396 ساعت 17 و 35 دقیقه و 32 ثانیه
always i used to read smaller articles or reviews which also clear their motive, and that is also happening with this piece of writing which I am reading now.
دوشنبه چهارم اردیبهشت 1396 ساعت 12 و 25 دقیقه و 17 ثانیه
Hello! I've been reading your web site for a while now
and finally got the bravery to go ahead and give you a
shout out from Kingwood Tx! Just wanted to say keep up the excellent work!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی